Tatry i Podtatrze

Podtatrze jest krainą geograficzno-etnograficzną leżącą na terenie Polski i Słowacji. Zaszłości historyczne sprawiają, że obszar ten zamieszkuje wiele narodowości. Zacznijmy jednak od określenia ram terytorialnych Podtatrza. Tworzy je Podhale, Orawa i Spisz, przy czym tylko Podhale znajduje się w całości na terytorium Polski. Pozostałe regiony leżą w zdecydowanej większości na terenie naszego południowego sąsiada. Jest to wynikiem wydarzeń historycznych, których korzenie sięgają II połowy średniowiecza. Wtedy to omawiane ziemie przechodziły z rąk do rąk, jako rozliczenie między kolejnymi władcami. Tym samym na Podtatrzu krzyżowały się wpływy wołoskie, polskie, ruskie, węgierskie i słowackie. Obecnie dochodzą jeszcze elementy ukraińskie i niemieckie.

Zwiedzanie Podtatrza najprościej rozpocząć od Podhala, które znajduje się u północnych podnóży Tatr. Zajmuje ono środkową część Kotliny Podhala, a na południu wkracza w góry. Jednocześnie jest najdalej wysuniętą na północ częścią Karpat Centralnych. Najważniejszymi miejscowościami są Zakopane, Białka Tatrzańska, Bukowina Tatrzańska i Poronin. Stolicą regionu jest Nowy Targ. W polskiej tradycji chrześcijańskiej dużą rolę odgrywa też Ludźmierz, w którym znajduje się najstarsza parafia katolicka Podhala. Pierwszy drewniany kościół wzniesiono tu w 1234 r. dla zakonu cystersów. Istnieje tu także sanktuarium Matki Boskiej Ludźmierskiej (nazywanej Gaździną Podhala). Cudowna figura ma podobno 600 lat. Związana jest także z nią historia, którą górale odczytali jako znak wyboru Polaka na papieża. Kiedy w 1963 roku podczas prowadzonej przez prymasa Wyszyńskiego uroczystości koronacji figury, z rąk Matki Boskiej Ludźmierskiej wypadło berło, złapał je biskup Karol Wojtyła. Górale stwierdzili wtedy: „cosik z tego będzie”. I rzeczywiście - Polak został Papieżem. Sanktuarium odwiedził podczas swojej pielgrzymki do Ojczyzny w 1999 r. Na pamiątkę tych wydarzeń, obok świątyni założono Ogród Różańcowy. Stoi w nim naturalnych rozmiarów pomnik Jana Pawła II.

Nieco mniej religijną przeszłość ma Orawa i Spisz. Pierwsza znajduje się w zdecydowanej większości na terenie Słowacji. Po stronie polskiej najważniejszymi miejscowościami są Lipnica Wielka i Jabłonka (znajduje się tu m.in. Orawski Park Etnograficzny). Na Słowacji największe znaczenie odgrywają: Dolny Kubin, Trzciana, Namiestów, Twardoszyn, a także Zuberzec i Orawice. Warta odwiedzenia jest słowacka miejscowość Oravsky Podzamok, w której wybudowano Zamek Orawski. Znajduje się on na 112 - metrowej wapiennej skale, która jest ścisłym rezerwatem przyrody. Zabudowania warowni strzegącej dawniej bezpieczeństwa szlaku łączącego Polskę z Węgrami, są obecnie największym i najbardziej znanym zabytkiem regionu. Najstarszą częścią jest zamek górny pochodzący z XIII wieku. Prowadzi do niego 880 schodów z zamku dolnego. Niesamowitym przeżyciem jest spacer nad rzeką po zawieszonym nad nią na wysokości 100 m, wąskim tarasie. Rozpościera się z niego niezapomniany widok na Tatry Zachodnie.

Jak już wspomnieliśmy, w skład Podtatrza wchodzi też Spisz. Początkowo obejmował on jedynie okolice Zamku Spiskiego, ale z czasem bardzo się rozrósł (3,7 tys. km²). Obecnie zajmuje część Centralnych i Wewnętrznych Karpat Zachodnich. W polskiej części Spisza (195,5 km²) leży 14 wsi. Warto jednak wybrać się na Słowację, gdzie znajduje się Zamek Spiski - największy średniowieczny kompleks warowny w Europie Środkowej. Historycy twierdzą, że jego budowa rozpoczęła się w XII wieku, a zamieszkiwany był aż do 1948 roku. Obecnie mieści się tam muzeum, obok którego pobudowano Spiską Kapitułę - miasteczko kościelne z Katedrą św. Marcina.

Tatrzański Park Narodowy ochrona tatrzańskiej flory i fauny

Tatrzański Park Narodowy obejmuje obszar najwyższych polskich gór oraz kompleksy leśne przylegające do nich od północy. Ochronie podlega obszar wysokogórski, o budowie geologicznej typowej dla gór fałdowania alpejskiego. Charakterystyczne są turnie, ostre granie, jaskinie górskie, urwiste szczyty i liczne jeziora polodowcowe.

Orawski Park Etnograficzny w Zubrzycy Górnej

Od 1937 roku w Zubrzycy Górnej istnieje Orawski Park Etnograficzny, jest to skansen mający na celu przedstawienie w pełny sposób kultury tego regionu.

Giewont góra symbol

Masyw Giewontu położony jest na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego. Dwa najwyższe szczyty są doskonale widoczne z Zakopanego. Warto także wspomnieć, że znajduje się tutaj obiekt religijnych pielgrzymek, czyli wielki 15 - metrowy żelazny Krzyż umiejscowiony na Wielkim Giewoncie. Jest to także jedno z najniebezpieczniejszych miejsc w czasie burzy.

Rezerwat Przyrody Przełom Białki

Rezerwat Przyrody Przełom Białki jest doskonałym miejscem do kąpieli słonecznych, wspinaczki oraz spacerów po przepięknie zalesionych terenach. Można także poszukać schronienia w jaskini, w której podobno ukrywał się legendarny Janosik.

Nowy Targ stolica Podhala

Wybierając się na spacer po Nowym Targu warto powędrować do Kowaniec, dzielnicy miasta, w której można podziwiać wspaniałe panoramy Tatr i Podhala. Miłośników zakupów zainteresują z pewnością czwartkowe jarmarki, czyli targowisko podhalańskich górali.

Zamek w Niedzicy gdzie kręcono Janosika

Na dziedzińcu zamku można zajrzeć do wykutej w litowej ścianie studni o głębokości 60 metrów. Jedna z legend zamkowych głosi, iż po II wojnie światowej na terenie zamku odnaleziono zapisane pismem węzełkowym informacje, które miały być pomocne w poszukaniu ukrytego w zamku skarbu - do dziś go jednak nie odnaleziono.

Wodogrzmoty Mickiewicza wspaniałe wodospady w Tatrach Wysokich

Wodogrzmoty Mickiewicza to wspaniałe wodospady w Tatrach Wysokich, na które składają się trzy duże kaskady i kilka mniejszych. Mają one od 3 do 10 metrów wysokości. Trzy największe to kolejno: Wodospad Wyżni, Pośredni i Niżni. Znajdują się one na Potoku Roztoka, który wypływa z Doliny Pięciu Stawów Polskich.

Jaskinie w Tatrach

Największe jaskinie Tatr Zachodnich są jednocześnie największymi w całych Tatrach. Cztery spośród nich mają długość ponad 10 km. Są to: Wielka Śnieżna (23,6 km), Śnieżna Studnia (11,7 km), Wysoka Za Siedmioma Progami (11,66 km) i Miętusia (10,5 km). Należy przy tym podkreślić, że cztery jaskinie wyróżniają się deniwelacją ponad 500 metrów.

Dolina Kościeliska jedna z najpiękniejszych tatrzańskich dolin

Dolina Kościeliska jest tak zachwycająca, że nie da się wymienić w paru słowach jej wszystkich zalet. Każdy, kto chociaż raz ją odwiedzi wróci tam ponownie, bo tak niepowtarzalnego krajobrazu nie znajdzie nigdzie. Wystarczy wspomnieć, że w Dolinie Kościeliska natchnienie literackie czerpali między innymi: Kazimierz Tetmajer oraz Stefan Żeromski.

Rysy najwyższy szczyt Polski

Aby wejść na szczyt od polskiej strony trzeba być dobrze przygotowanym kondycyjnie, ponieważ średnie nachylenie szlaku wynosi tu około 30 stopni. Nawet podczas letnich wędrówek każdy powinien zabrać ze sobą ciepłe ubranie, ponieważ szlak prowadzi głównie przez miejsca zacienione i można natknąć się po drodze na zalegający śnieg.

Gubałówka największa atrakcja turystyczna Zakopanego

Na szczycie Gubałówki czekają na każdego liczne atrakcje: kramy z regionalnymi wyrobami, a także kilkanaście karczm z tarasami widokowymi, na których przy grzanym winie można podziwiać przepiękną panoramę Tatr. Pod Gubałówką natomiast znajduje się największe targowisko w mieście.

Kasprowy Wierch i Hala Gąsienicowa

Każdy zgodzi się ze stwierdzeniem, że Kasprowy Wierch i Hala Gąsienicowa to jedne z najpiękniejszych miejsc w polskich górach. A jeśli komuś będzie mało pięknych widoków to może powędrować na Świnicę, najwyższy szczyt w okolicy. Wystarczy tyko wybrać jeden z czterech szlaków.

Zakopane zimowa stolica Polski

Zakopane leży w samym centrum polskich Tatr. Rozciąga się na wysokości od około 740 do ponad 1100 metrów nad poziomem morza, co sprawia, że jest najwyżej położonym miastem w Polsce. Jego centrum (skrzyżowanie ul. Kościuszki z Krzeptówkami) znajduje się na wysokości 838 metrów nad poziomem morza.

Morskie Oko najpiękniejsze górskie jezioro w Polsce

Dawniej trasę do Morskiego Oka można było pokonać samochodem. Obecnie jest to niemożliwe - krętą i długą drogę nad jezioro trzeba przebyć pieszo lub bryczką. Do wyboru jest kilka szlaków: asfaltowa szosa z parkingu na polanie Palenica Białczańska, łącząca się z czerwonym szlakiem przed Wodogrzmotami Mickiewicza; szlak niebieski przez Świstówkę Roztocką do schroniska PTTK w Dolinie Pięciu Stawów oraz żółty na Szpiglasową Przełęcz.

Jeziora tatrzańskie - jeziora w Tatrach

Największym powierzchniowo jeziorem tatrzańskim jest słynne Morskie Oko. Staw ten liczy sobie powierzchnie około 35 hektarów. Morskie Oko położone jest w dolinie Rybiego Potoku u stóp Mięguszowieckich Szczytów. Znajduje się ono na wysokości 1395 m n.p.m. Nad brzegiem stawu znajduje się jedno z tatrzańskich schronisk PTTK.

Doliny tatrzańskie - doliny w Tatrach

Zarówno po polskiej stronie Tatr, jak i po stronie słowackiej znajduje się wiele opadających z grzbietów górskich dolin. W Polsce do najbardziej znanych należą Dolina Chochołowska, Dolina Kościeliska, Dolina Małej Łąki, Dolina Bystrej itp. Na Słowacji zobaczyć można Dolinę Suchej Sielnickiej, Dolinę Jałowiecką, Dolinę Żarską, Dolinę Jamnicką oraz wiele innych.